تبلیغات
سائلین - تاریخ هجوم 5 (بررسی تاریخ هجوم به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها)

تاریخ هجوم 5 (بررسی تاریخ هجوم به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها)

 

تاریخ هجوم به خانه حضرت زهرا(سلام الله علیها)5

نقش قبیله بنی‌اسلم در اتفاقات بعد از رحلت پیامبر(صلی الله علیه و آله)

حالا ممكن است سؤال شود كه این مسائل با حمله به منزل امیرالمؤمنین(علیه السلام) و حضرت زهرا(سلام الله علیها) چه ارتباطی دارد؟ در جواب باید گفت در تاریخ آمده است كه بریده‌بن حصیب بعد از برگشت از مؤته، پرچمی را كه پیغمبر بسته و به دست او داده بود، برد و در میان قبیله خودش بنی‌اسلم زد.

حالا باید برگردیم سر این مطلب كه بنی‌اسلم تصادفاً بدون اینكه خبری از درگذشت پیغمبر اكرم(صلی الله علیه و آله) داشته باشند، روز رحلت ایشان به مدینه رسیده و قصد داشتند آذوقه خود را از بازار مدینه بخرند و به منطقه خودشان برگردند. عمر موقعیت را غنیمت شمرد و بنی‌اسلم را تطمیع كرد كه شما چه می‌خواهید؟ اگر آرد و خرما می‌خواهید ما این دو را برای شما تضمین می‌كنیم، شما فقط بیایید به جای اینكه در ایام درگذشت پیغمبر در بازار در پی كسی باشید كه آرد و خرمای شما را تأمین كند، بیایید كار ما را انجام دهید و همراه ما، در كوچه و بازار همراه ابوبكر راه برویم، هر كسی را كه دیدید، برای بیعت با ابوبكر بگیرید و در صورت مخالفت، او را بكشید تا بیعت عامه محقق شود.

قدیم‌ترین منبعی كه این خبر را به این صورت نقل كرده، ابواسحاق، ابراهیم‌بن محمد ثقفی كوفی شیعی اصفهانی(وفات283) است. وی به غیر از كتاب الغارت كه شامل شبیخون‌های نظامیان معاویه در قلمرو حكومت امیرمؤمنان(علیه السلام) است، كتاب دیگری به نام كتاب المعرفه دارد كه در آن به حوادث سقیفه و خلافت اولیه پرداخته، و بر خلاف الغارات، اصل و اساس این كتاب برای ذكر خلفای اولیه است. متأسفانه این كتاب به صورت مستقل به دست ما نرسیده، ولی قسمت‌هایی از آن در لابه‌لای برخی از منابع نقل شده است، از جمله مرحوم سید مرتضی در كتاب الشافی قضیه بریده و بنی‌اسلم را از آن نقل كرده و در تلخیص الشافی كه توسط شیخ طوسی صورت گرفته، موجود است. در آنجا این مطلب آمده است كه عمر اعراب بنی‌اسلم را در مدینه به كار گرفت و اینها مؤید بیعت عامه ابوبكر شدند: «و كانوا یخبطون الرجل خبطاً و یجیئون به حتی یمسح بیده ید ابی‌بكر».

بریده كه پیامبر(صلی الله علیه و آله) پرچم اسامه را به دست ایشان داد و ابوبكر بعد از درگذشت پیامبر نیز این پرچم را به دست او سپرد، به سبب اشتباهی كه قبلاً در قضیه خالد‌بن ولید در یمن علیه امیرالمؤمنین(علیه السلام) مرتكب شده، و از حضرت نزد پیامبر(صلی الله علیه و آله) بدگویی كرده و با خشم و توبیخ پیامبر(صلی الله علیه و آله) مواجه شده بود، از آن به بعد خود را در صف حامیان امیرالمؤمنین(علیه السلام) قرار داد، از این رو وقتی مشاهده كرد قومش مورد سوءاستفاده علیه امیرالمؤمنین(علیه السلام) قرار گرفته‌اند، ظاهراً برای نشان دادن اعتراض خود و پاك كردن عیب و عار اقدامات قومش دست به اقدام عملی زد و بعد از برگشت از مؤته پرچم را برد و در میان بنی اسلم زد و به تعبیری در واقع، تظاهراتی بر پا كرد. دو گونه شعار از آنها نقل شده است: یكی، اینكه بریده گفت: «لا أبایع حتی یبایع علی‌بن ابی طالب؛ بیعت نمی‌كنم مگر آنكه علی‌بن ابی طالب بیعت كند». و شعار دیگر اینكه گفتند: «لانبایع حتی یبایع بریده؛ بیعت نمی‌كنیم، مگر آنكه بریده بیعت نماید» كه از این شعار معلوم می‌شود تا آن وقت از امیرالمؤمنین(علیه السلام) هنوز بیعتی گرفته نشده بود. به هر حال، پس از اقدام بریده، هشتاد نفر از قومش از او تبعیت كرده و او با هشتاد نفر وارد مدینه شد و اینها شعار می‌دادند.[1] متأسفانه خبر، بریده است و ادامه ماجرا نقل نشده كه اینها چه شدند و كجا رفتند، اما اجمالاً همین مسئله موجب بیدار شدن دستگاه خلافت شد تا برای گرفتن بیعت از علی(علیه السلام) بر ایشان فشار بیاورند. به هر حال، این ماجرا حدود پنجاه روز بعد از رحلت پیامبر(صلی الله علیه و آله) و با این كیفیت اتفاق افتاده است.

مراحل بیعت‌خواهی از امیرالمؤمنین علی(علیه السلام)

در جلد چهارم موسوعه التاریخ الاسلامی اجمالاً به این موضوع پرداخته‌ شده كه در جریان بیعت‌خواهی جماعت از امیرالمؤمنین(علیه السلام) عمدتاً دو خبر داریم كه هر دو در كتاب سلیم‌بن قیس هلالی عامری آمده است. یكی از دو خبر از سلیم به نقل از عبدالله‌بن عباس و خبر دیگر سلیم از سلمان فارسی است. تفصیلاتی كه در مجالس و محافل ما خوانده می‌شود مربوط به خبر سلمان فارسی است. مضمون و محتوای این دو گزارش با همدیگر یكی نیست و در بعضی از جاها با همدیگر تفاوت دارند. خبری كه تفصیلات بیشتری در مورد آتش زدن درِ خانه دارد، مربوط به خبری است كه از سلمان نقل شده است. به هر حال، آنچه محل شاهد است، این است كه خلیفه افرادی را سه بار به منزل امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرستاد و درخواست بیعت كرد. بار اول، امیرالمؤمنین(علیه السلام) آنها را برگرداند. بار دوم نیز امیرالمؤمنین(علیه السلام) آنها را برگرداند و احتمال قوی كه داده می شود كه هر چه اتفاق افتاده در بین بار دوم و بار سوم بوده است؛ یعنی زمان بازگشت جیش اسامه و همچنین رفتن بریده نزد قومش، و آمدن آن هشتاد نفر در فاصله بار دوم و سوم واقع شده است و این موجب شده كه آتش دستگاه خلافت تیز شود تا این غائله را تمام كرده و از امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) بیعت بگیرد، از این‌رو، بار سوم به شدت عمل كردند و منتهی به آن حوادث تلخ شد.

نتیجه

از بررسی مجموع حوادث و از كنار هم نهادن آنها، به ویژه حضور بریده در سپاه اسامه و خودداری وی از بیعت با ابی‌بكر، پس از بازگشت از مؤته، می‌توان نتیجه گرفت كه حمله و هجوم به خانه علی(ع) و فاطمه(س) كه در پی آن، بیعت اجباری از علی(ع) صورت گرفت، حدود، 50 روز یا 75 روزپس از رحلت حضرت رسول‌اكرم(ص) بوده است، و این نشان می‌دهد كه امیرمؤمنان(ع) در این مدت، مقاومت كرده و در نهایت، بیعت او با تأخیر و اكراه صورت گرفته است.



[1] . شیخ طوسی، تلخیص الشافی، ج3، ص50، 78. به نقل از ابراهیم ثقفی. و رك: موسوعة التاریخ الاسلامی، ج4، ص101ـ100.





موضوع: مدح و مرثیه،
برچسب ها: تاریخ حمله به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها، هجوم به دختر پیامبر، حمله به خانه پیامبر، اهانت به پیامبر، شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها، روضه، سینه زنی،
[ پنجشنبه 14 فروردین 1393 ] [ 03:00 ق.ظ ] [ محفل سائلین ]