تبلیغات
سائلین - مطالب ابر شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها

تاریخ هجوم 5 (بررسی تاریخ هجوم به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها)

 

تاریخ هجوم به خانه حضرت زهرا(سلام الله علیها)5

نقش قبیله بنی‌اسلم در اتفاقات بعد از رحلت پیامبر(صلی الله علیه و آله)

حالا ممكن است سؤال شود كه این مسائل با حمله به منزل امیرالمؤمنین(علیه السلام) و حضرت زهرا(سلام الله علیها) چه ارتباطی دارد؟ در جواب باید گفت در تاریخ آمده است كه بریده‌بن حصیب بعد از برگشت از مؤته، پرچمی را كه پیغمبر بسته و به دست او داده بود، برد و در میان قبیله خودش بنی‌اسلم زد.

حالا باید برگردیم سر این مطلب كه بنی‌اسلم تصادفاً بدون اینكه خبری از درگذشت پیغمبر اكرم(صلی الله علیه و آله) داشته باشند، روز رحلت ایشان به مدینه رسیده و قصد داشتند آذوقه خود را از بازار مدینه بخرند و به منطقه خودشان برگردند. عمر موقعیت را غنیمت شمرد و بنی‌اسلم را تطمیع كرد كه شما چه می‌خواهید؟ اگر آرد و خرما می‌خواهید ما این دو را برای شما تضمین می‌كنیم، شما فقط بیایید به جای اینكه در ایام درگذشت پیغمبر در بازار در پی كسی باشید كه آرد و خرمای شما را تأمین كند، بیایید كار ما را انجام دهید و همراه ما، در كوچه و بازار همراه ابوبكر راه برویم، هر كسی را كه دیدید، برای بیعت با ابوبكر بگیرید و در صورت مخالفت، او را بكشید تا بیعت عامه محقق شود.

قدیم‌ترین منبعی كه این خبر را به این صورت نقل كرده، ابواسحاق، ابراهیم‌بن محمد ثقفی كوفی شیعی اصفهانی(وفات283) است. وی به غیر از كتاب الغارت كه شامل شبیخون‌های نظامیان معاویه در قلمرو حكومت امیرمؤمنان(علیه السلام) است، كتاب دیگری به نام كتاب المعرفه دارد كه در آن به حوادث سقیفه و خلافت اولیه پرداخته، و بر خلاف الغارات، اصل و اساس این كتاب برای ذكر خلفای اولیه است. متأسفانه این كتاب به صورت مستقل به دست ما نرسیده، ولی قسمت‌هایی از آن در لابه‌لای برخی از منابع نقل شده است، از جمله مرحوم سید مرتضی در كتاب الشافی قضیه بریده و بنی‌اسلم را از آن نقل كرده و در تلخیص الشافی كه توسط شیخ طوسی صورت گرفته، موجود است. در آنجا این مطلب آمده است كه عمر اعراب بنی‌اسلم را در مدینه به كار گرفت و اینها مؤید بیعت عامه ابوبكر شدند: «و كانوا یخبطون الرجل خبطاً و یجیئون به حتی یمسح بیده ید ابی‌بكر».

بریده كه پیامبر(صلی الله علیه و آله) پرچم اسامه را به دست ایشان داد و ابوبكر بعد از درگذشت پیامبر نیز این پرچم را به دست او سپرد، به سبب اشتباهی كه قبلاً در قضیه خالد‌بن ولید در یمن علیه امیرالمؤمنین(علیه السلام) مرتكب شده، و از حضرت نزد پیامبر(صلی الله علیه و آله) بدگویی كرده و با خشم و توبیخ پیامبر(صلی الله علیه و آله) مواجه شده بود، از آن به بعد خود را در صف حامیان امیرالمؤمنین(علیه السلام) قرار داد، از این رو وقتی مشاهده كرد قومش مورد سوءاستفاده علیه امیرالمؤمنین(علیه السلام) قرار گرفته‌اند، ظاهراً برای نشان دادن اعتراض خود و پاك كردن عیب و عار اقدامات قومش دست به اقدام عملی زد و بعد از برگشت از مؤته پرچم را برد و در میان بنی اسلم زد و به تعبیری در واقع، تظاهراتی بر پا كرد. دو گونه شعار از آنها نقل شده است: یكی، اینكه بریده گفت: «لا أبایع حتی یبایع علی‌بن ابی طالب؛ بیعت نمی‌كنم مگر آنكه علی‌بن ابی طالب بیعت كند». و شعار دیگر اینكه گفتند: «لانبایع حتی یبایع بریده؛ بیعت نمی‌كنیم، مگر آنكه بریده بیعت نماید» كه از این شعار معلوم می‌شود تا آن وقت از امیرالمؤمنین(علیه السلام) هنوز بیعتی گرفته نشده بود. به هر حال، پس از اقدام بریده، هشتاد نفر از قومش از او تبعیت كرده و او با هشتاد نفر وارد مدینه شد و اینها شعار می‌دادند.[1] متأسفانه خبر، بریده است و ادامه ماجرا نقل نشده كه اینها چه شدند و كجا رفتند، اما اجمالاً همین مسئله موجب بیدار شدن دستگاه خلافت شد تا برای گرفتن بیعت از علی(علیه السلام) بر ایشان فشار بیاورند. به هر حال، این ماجرا حدود پنجاه روز بعد از رحلت پیامبر(صلی الله علیه و آله) و با این كیفیت اتفاق افتاده است.

مراحل بیعت‌خواهی از امیرالمؤمنین علی(علیه السلام)

در جلد چهارم موسوعه التاریخ الاسلامی اجمالاً به این موضوع پرداخته‌ شده كه در جریان بیعت‌خواهی جماعت از امیرالمؤمنین(علیه السلام) عمدتاً دو خبر داریم كه هر دو در كتاب سلیم‌بن قیس هلالی عامری آمده است. یكی از دو خبر از سلیم به نقل از عبدالله‌بن عباس و خبر دیگر سلیم از سلمان فارسی است. تفصیلاتی كه در مجالس و محافل ما خوانده می‌شود مربوط به خبر سلمان فارسی است. مضمون و محتوای این دو گزارش با همدیگر یكی نیست و در بعضی از جاها با همدیگر تفاوت دارند. خبری كه تفصیلات بیشتری در مورد آتش زدن درِ خانه دارد، مربوط به خبری است كه از سلمان نقل شده است. به هر حال، آنچه محل شاهد است، این است كه خلیفه افرادی را سه بار به منزل امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرستاد و درخواست بیعت كرد. بار اول، امیرالمؤمنین(علیه السلام) آنها را برگرداند. بار دوم نیز امیرالمؤمنین(علیه السلام) آنها را برگرداند و احتمال قوی كه داده می شود كه هر چه اتفاق افتاده در بین بار دوم و بار سوم بوده است؛ یعنی زمان بازگشت جیش اسامه و همچنین رفتن بریده نزد قومش، و آمدن آن هشتاد نفر در فاصله بار دوم و سوم واقع شده است و این موجب شده كه آتش دستگاه خلافت تیز شود تا این غائله را تمام كرده و از امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) بیعت بگیرد، از این‌رو، بار سوم به شدت عمل كردند و منتهی به آن حوادث تلخ شد.

نتیجه

از بررسی مجموع حوادث و از كنار هم نهادن آنها، به ویژه حضور بریده در سپاه اسامه و خودداری وی از بیعت با ابی‌بكر، پس از بازگشت از مؤته، می‌توان نتیجه گرفت كه حمله و هجوم به خانه علی(ع) و فاطمه(س) كه در پی آن، بیعت اجباری از علی(ع) صورت گرفت، حدود، 50 روز یا 75 روزپس از رحلت حضرت رسول‌اكرم(ص) بوده است، و این نشان می‌دهد كه امیرمؤمنان(ع) در این مدت، مقاومت كرده و در نهایت، بیعت او با تأخیر و اكراه صورت گرفته است.



[1] . شیخ طوسی، تلخیص الشافی، ج3، ص50، 78. به نقل از ابراهیم ثقفی. و رك: موسوعة التاریخ الاسلامی، ج4، ص101ـ100.





موضوع: مدح و مرثیه،
برچسب ها: تاریخ حمله به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها، هجوم به دختر پیامبر، حمله به خانه پیامبر، اهانت به پیامبر، شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها، روضه، سینه زنی،
[ پنجشنبه 14 فروردین 1393 ] [ 03:00 ق.ظ ] [ محفل سائلین ]

تاریخ هجوم 4 (بررسی تاریخ هجوم به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها)

تاریخ هجوم به خانه حضرت زهرا(سلام الله علیها)4

1. اعزام سپاه اسامه و جریان بُریده

طبق برخی شواهد هجوم به خانه حضرت فاطمه(سلام الله علیها) بعد از برگشت سپاه اسامه صورت گرفته است. می‌دانیم كه رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در اواخر عُمر، دستور اعزام سپاه اسامه را به شام با تأكید صادر كرد. اما مشهور آن است كه قصد پیامبر(صلی الله علیه و آله) از آماده‌سازی سپاه اسامه، دور نمودن مخالفان از مركز حكومت اسلامی بوده است. علمای شیعه با صراحت و به طور قطعی هدف پیامبر را از تجهیز سپاه اسامه، این امر معرفی و تحلیل می‌كنند كه قصد پیغمبر اكرم(صلی الله علیه و آله) این بوده كه با تجهیز جیش اسامه، كسانی را كه در صدد بودند به وصیت مؤكد و مكرر پیغمبر اكرم(صلی الله علیه و آله) از اوایل بعثت تا روز رحلتشان در مورد جانشینی و وصایت و خلافت امیرالمؤمنین(علیه السلام)، عمل نكنند، ضمن سپاه اسامه از مدینه خارج كند و مسئله جانشینی امیرالمؤمنین(علیه السلام) تثبیت و مستقر شود به گونه‌ای كه بعد از برگشت آنها امر خلافت امیرالمؤمنین(علیه السلام) تمام شده باشد. ولی همه می‌دانیم كه این خواسته پیغمبر(صلی الله علیه و آله) به مرحله عمل نرسید و انجام نشد. به عنوان مثال به سخن شیخ مفید در این باره توجه كنید:

سپس اسامه را به فرماندهی انتخاب كرد و پرچم را به نام او بست و به او دستور داد كه به سوی سرزمین روم، همان جایی كه پدرش به شهادت رسید حركت كنند،‌ نظر حضرت این بود كه مهاجران و انصار اولیه را از مدینه بیرون بفرستد تا در هنگام وفاتش كسی از اینها در مدینه نمانده باشد كه در ریاست بر مردم طمع كند و به منازعه با جانشین و وصی او بپردازد و بخواهد حق او را پایمال گرداند، برای همین اسامه را به فرماندهی افرادی كه ذكر كردیم منصوب كرد و تلاش نمود كه هرچه سریع‌تر آنان از مدینه بیرون روند.[1]

اما شاهد ما در اینجا، یك نكته خاص است و آن اینكه شخصی به نام بُرَیدة ‌بن حُصَیب اسلمی از بنی اسلم، از كسانی است كه به مدینه آمده و بعد از مسلمان شدن، در مدینه مانده.

حضور و نقش بریده در سپاه اسامه می‌تواند به روشن شدن تاریخ هجوم به خانه حضرت فاطمه كمك كند. مقدمتاً یادآوری می‌كنم كه بی‌تردید، پرچمی را كه پیغمبراكرم(صلی الله علیه و آله) برای اسامه‌بن زید منعقد كردند به این شخص دادند. پرچم را حضرت در همان حال نقاهت و بستری بودن، به دست بریده دادند تا پرچم­دار اسامه باشد.

اما مسیر مدینه تا مؤته؛ جایی كه در حال حاضر قبر جعفر طیار در اردن در آن قرار دارد، چه قدر بوده است؟ بدون خلاف، مسیر را بیست روز گفته‌اند. این نص و تصریح محمد ‌بن عمر واقدی(م204یا206ق) در مغازی است. اسامه تا زمانی كه پیامبر در قید حیات بودند، به علت كارشكنی گروهی از بزرگان، به بهانه جوانی او، به مؤته نرفت، ولی بعد از درگذشت پیامبر…(صلی الله علیه و آله) و بیعت‌گیری از مردم برای ابوبكر به دستور ابوبكر به سمت مؤته حركت كرد، چون ابوبكر می‌گفت حال كه خلیفه پیامبر است، باید آخرین چیزی را كه پیغمبر اكرم(صلی الله علیه و آله) اظهار اهتمام شدید به آن می‌كرد، انجام دهد. حتی گفته شده در مقابل مخالفت عمر در مقام مشاور و عقل منفصلش، ابوبكر اصرار بر حركت و انتشار این موضوع داشت كه باید حركت به سمت مؤته منتشر شود. البته اصرار ابوبكر برای این بود كه پیامبر(صلی الله علیه و آله) در آخرین روزهای حیاتش تأكید بر این داشتند كه «جهزوا جیش  اسامه». و در یك نقل فقط یك بار آمده است كه فرمود: «لعن الله من تخلّف عن جیش اسامه». از این‌رو، ابوبكر جیش اسامه را به منظور جامه عمل پوشاندن به وصیت پیامبر(صلی الله علیه و آله) به راه انداخت و اصرار داشت كه چنین منتشر شود كه به عنوان جانشین پیامبر(ص)، وصایای پیامبر را اجرا می‌كند.

متأسفانه تاریخ دقیق حركت این جیش از مدینه مشخص نشده، اما اجمالاً گفته شده است كه در همان روزهای اول بعد از تمام شدن بیعت خاصه در سقیفه بنی‌ساعده، و بیعت عامه در مسجد، اولین كاری كه ابوبكر پیگیری كرد، آماده‌سازی مجدد جیش اسامه بود كه با همان كیفیتِ زمانِ پیغمبر اكرم(صلی الله علیه و آله) به فرماندهی اسامه و پرچم‌داری بریده‌بن حصیب اسلمی به سمت مؤته حركت كردند. ظاهراً اگر بیست روز طول كشید تا رفتند، یك روزی هم طبق مأموریت درگیری داشتند و 15روز هم طول كشید تا برگشتند، بنابر این، حداقل زمان رفت و برگشت 35 روز طول كشیده است. ضمن اینكه بنابر نقل طبری[2]رفت و آمد اسامه به این مأموریت 40 و به نقلی 70 روز طول كشیده است. به هر حال اگر35 روز واقدی یا 40 روز طبری را بپذیریم می‌توان با احتساب گذشتن چند روز از رحلت رسول‌خدا(صلی الله علیه و آله) و سپس اعزام سپاه اسامه،‌ و نیز چند روز پس از بازگشت اسامه و رفتن بریده به قبیله‌اش و آمدن آنان به مدینه، مدعی شد كه حمله به خانه حضرت فاطمه(سلام الله علیها) پس از حدود 50 روز از رحلت رسول‌خدا(صلی الله علیه و آله) بوده است. اما بر اساس نقل طبری،‌ می‌توان گفت حدود 75 روز پس از رحلت رسول‌خدا(صلی الله علیه و آله) بوده،‌ بر این اساس، روایات دالّ بر شهادت فاطمه(سلام الله علیها) 75 روز پس از رحلت پیامبر(صلی الله علیه و آله) باید حمل بر حوادث حمله به بیت در این تاریخ شود.




[1] . شیخ مفید، الارشاد،  ج1، ص180ـ181

[2] . محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوك، ج3، ص241.



برچسب ها: تاریخ حمله به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها، هجوم به دختر پیامبر، حمله به خانه پیامبر، اهانت به پیامبر، شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها، روضه، سینه زنی،
[ چهارشنبه 13 فروردین 1393 ] [ 03:00 ق.ظ ] [ محفل سائلین ]

تاریخ هجوم 3 (بررسی تاریخ هجوم به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها)

تاریخ هجوم به خانه حضرت زهرا(سلام الله علیها)3

اما شواهدی كه بر این ادعا که هجوم به خانه حضرت حضرت فاطمه(سلام الله علیها) دست كم حدود پنجاه روز پس از رحلت رسول‌خدا(صلی الله علیه و آله) رخ داده است، دلالت دارد، عبارت است از:

 1. خطبه فدكیه

چگونگی راه رفتن حضرت فاطمه(سلام الله علیها) به سوی مسجد برای ایراد خطبه فدكیه، شاهد دیگری برای این مدعاست. بنا به نقل ابن‌ابی‌الحدید از كتاب سقیفه و فدك ابوبكر جوهری،[1] ده روز پس از رحلت رسول­خدا(صلی الله علیه و آله) ابوبكر با تحریك عقل منفصلش (عمر) فدك را غصب كرد. در توصیف چگونگی آمدن حضرت فاطمه(سلام الله علیها) به مسجد برای ایراد خطبه فدكیه آمده است كه آن حضرت با پوشش كامل در میان جمعی از زنان در حالی كه چادرش بر اثر بلندی به زیر پاهایش می‌رفت و همچون رسول­خدا(صلی الله علیه و آله) راه می‌رفت، به مسجد آمد. با توجه به این تعبیر كه: «ما تخرم من مشیه رسول‌الله؛ راه رفتنش هیچ تفاوتی با راه رفتن رسول  خدا(صلی الله علیه و آله) نداشت»، می‌توان چنین نتیجه گرفت كه تا هنگام ایراد خطبه، هنوز هجمه‌ای به خانه حضرت فاطمه(سلام الله علیها) صورت نگرفته بود، زیرا در صورت حمله و مضروب شدنِ آن حضرت، نوعِ حركت او نمی‌تواند معمولی باشد تا راوی آن را به راه رفتنِ رسول­خدا(صلی الله علیه و آله) تشبیه كند.

از سوی دیگر در خطبه فدکیه، حضرت زهرا(سلام الله علیها) هیچ اشاره ای به هجوم به بیت خود نمی نماید با اینکه این هجمه حادثه ی عظیمی می باشد.

2. رفتن حضرت زهرا(سلام الله علیها) به در خانه مهاجران و انصار

بنا بر نقل سلمان فارسی، پس از غصب خلافت و فدك، امیرالمؤمنین(علیه السلام) همراه حضرت فاطمه(سلام الله علیها) و حسنین(علیهما السلام) شب هنگام به درِ خانه مهاجران و انصار رفته و آنان را به همراهی برای بازپس‌گیری حق خویش فرا خواندند. از آنجا كه بنا بر روایت سلمان، پس از حمله مهاجمان به خانه حضرت فاطمه(سلام الله علیها) و واقعه سقط جنین، آن حضرت به طور مداوم و پیوسته بستری بود[2] تا به شهادت رسید، می‌توان چنین نتیجه گرفت كه تا زمان ملاقات‌های شبانه آن حضرت با مهاجر و انصار، هنوز حمله‌ای به خانه او صورت نگرفته بود؛ زیرا در صورتِ وقوع حمله، آن حضرت دیگر توان رفتن به در خانة تعداد زیادِ مهاجران و انصار(حتی فقط اهل بدر)[3] را نداشت.



[1] . ابن‌ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج16، ص263

[2] . سلیم‌ بن قیس هلالی، كتاب سلیم‌ بن قیس، ص153.

[3] . در گزارش سلمان نسبت به ملاقات شبانه حضرت زهرا(سلام الله علیها) به همراه امیرمؤمنان و حسنین(علیهما السلام) با مهاجران و انصار، در یك نوبت آمده كه آن حضرت با اهل بدر ملاقات كرد و در یك نوبت نیز مطلق مهاجران و انصار(بدون قیدِ اهل بدر) آمده است.(سلیم‌بن قیس هلالی، همان، ص146و 148).





موضوع: مدح و مرثیه،
برچسب ها: تاریخ حمله به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها، هجوم به دختر پیامبر، حمله به خانه پیامبر، اهانت به پیامبر، شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها، روضه، سینه زنی،
[ یکشنبه 10 فروردین 1393 ] [ 03:00 ب.ظ ] [ محفل سائلین ]

اگر اشاره کنی کائنات میلرزد

غزلی نذر حضرت زهرا(س)

 

همین که دست قلم در دوات می لرزد

به یاد مهر تو چشم فرات می لرزد

نهفته راز «اذا زلزلت» به چشمانت

اگر اشاره کنی کائنات می لرزد

«هزار نکتهء باریک تر ز مو اینجاست»

بدون عشق تو بی شک صراط می لرزد

مگر که خار به چشمان خضر خود دیدی

که در نگاه تو آب حیات می لرزد

تو را به کوثرو تطهیرو نور گریه مکن

که آیه آیه تن محکمات می لرزد

کنون نهاده علی سر،به روی شانهء در

و روی گونهء او خاطرات می لرزد

 

غزل تمام نشد،چند کوچه بالاتر

میان مشک سواری فرات می لرزد

سپس سوار می افتد ،تو می رسی از راه

که روضه خوان شوی اما صدات می لرزد

□□□

وعصر جمعه کنار ضریح روی لبم

به جای شعر دعای سمات می لرزد ...

 





موضوع: مدح و مرثیه،
برچسب ها: شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها، روایت داستان، شعر حماسی، شعر سینه زنی، شعر مدح، شعر غزل، روضه، هیئت، فاطمیه، اشک، آه، منتظران ظهور، برقعی، جمعه های بی پایان،
[ جمعه 30 فروردین 1392 ] [ 05:00 ب.ظ ] [ محفل سائلین ]

سرمایه محبت

اشكی بُود مرا كه به دنیا نمی دهم

این است گوهری كه به دریا نمی دهم

گر لحظه ای وصال حببم شود نصیب

آن لحظه را به عمر گوارا نمی دهم

عمری بود كه گوشه نشیـن محبتم

این گـوشه را به وسعت دنیا نمی دهم

در سینه ام جمال علی نقش بسته است

این سینه را به سینه ی سینا نمی دهم

تا زنده ام ز درگه او پا نمی كشم

دامان او ز دست تمنّا نمی دهم

سرمایه ی محبت زهراست دین من

من دین خویش را به دو دنیا نمی دهم

گر مهر و ماه را به دو دستم نهد قضا

یك ذره از محبّت زهرا نمی دهم

امروز بزم ماتم زهرا بهشت ماست

این نقد را به نسیه ی فردا نمی دهم

در سایه ی رضایم و همسایه ی رضا

این سایه را به سایه ی طوبی نمی دهم

شعر از سید رضا موید





موضوع: مدح و مرثیه،
برچسب ها: شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها، فاطمیه، عید، شعر، شعر سینه زنی، مدح، مرثیه، روضه، نوحه، هیئت، سید رضا موید، شعر موید، محمد طاهری، سرمایه محبت سید رضا موید،
[ چهارشنبه 21 فروردین 1392 ] [ 01:00 ق.ظ ] [ محفل سائلین ]